Dylan, språket og eg

Då eg var 13, oppdaga eg det mystiske språket. “I and I, in creation where one’s nature neither honors nor forgives”. Kva tydde det? Og kvifor var det så vakkert når eg ikkje forsto det? Og korleis kunne det skapa så mange bilete inne i meg når eg ikkje forsto det? Det vart starten på ei av dei største gledene i livet mitt, å gi meg ende over for det mystiske språket. Seinare lærte eg meg å kalla det poesi. Og eg forsto meir, eg tok utdanning for å forstå det, men alltid denne uforståelege resten. I det aller vakraste, alltid noko att. Noko som framleis ligg og skapar og skapar. Og eg forsto at dette var språket sin eigentlege natur, at om ein høyrer godt etter, les nøye, så skapar og skapar det. Alltid. Kvifor er det så vanskeleg å skriva? Fordi det er mest umogleg å temja det, det tek sine eigne svingar. Poetane veit det, og skriv med språket. Dei torer sleppa det, forma det, og sleppa det att. Og så kjem bileta til oss andre, som berre nesten forstår det. Og det er så vakkert, og det er menneskeskapt, og likevel så vilt. 

Det kunne ha vore nokon andre. Men det var Dylan. Difor vart eg glad i dag.

Posta under Ukategorisert | Kommenter innlegget

Alle desse andleta

Det er snart 20 år. Ein spør om kva eg tykkjer om Kafka. Ein annan må sendast rundt skulen, så loppane i blodet får lufta seg. Ein syng alltid. Ei, og så ei til, og så endå ei, må forteljast kor verdifulle dei er, ikkje med slike ord, men med at eg seier kva eg har sett. Ei snur seg mot veggen når eg kjem inn i rommet. Eit stikk i hjarta, ei sorg. Lange kveldar med bekymring for om ein har det bra, om han kjem til å ringa. Latter og atter latter. Han som nektar å vera med på at dinosaurane og menneska aldri har eksistert samstundes. Dei som hermar etter gestikuleringa mi frå bakerst i rommet. Han som er så steikandes god i replikken, men eg må ikkje le, for det handlar om ein kollega. Eit par mørkebrune auge, så mørke at dei nesten er svarte. Bort med alle mål om karakter, målet blir å få dei augene til å smila. Eit tilfeldig besøk på ein verkstad og brått eit par armar rundt halsen. Lukka er aldri langt unna, ikkje fortvilinga heller. Han som jobbar og jobbar, og ikkje får uttelling. Frustrasjonen er stor, og eg er ikkje til hjelp. Gleda over ein fantastisk god tekst. Han som må trøystast fordi han har fuska. Ja, du las rett. Desperate tider, desperate tiltak. Alle dei heilt vanlege timane, alle gongane eg oppdagar at eg held på å keia livet av dei. Men eg må berre snakka ferdig. Alle gongane med frustrasjon for at mitt strålande opplegg ikkje fungerer. Overraskinga over ein time som tar heilt av. Alle avslutningane. Alle som berre forsvinn ut av livet mitt. Og eg veit ikkje om dei har forstått kor glad eg er i dei. Kor bekymra eg har vore. Kor stolt eg har vore. Men om nokon av dei les dette: De er inne i hjarta mitt, det er forunderleg kor mange det er plass til.

Posta under Ukategorisert | Kommenter innlegget

Mannskor og alt det fører med seg

No tenkjer du nok at denne teksten skal handla om mannskor. Og det skal han, forsåvidt, i alle høve er det utgangspunktet. Men mest er denne overskrifta der fordi eg tykte ho var artig. Eg fjasar litt, tullar meg, pyntar litt og håpar du vil lika det. Merkelege greier.

Min kjære står i mannskor, som det heiter. Kvar mandagskveld tek han ut, og stiller seg opp med ca 30 andre menn i sin beste alder. Så øver dei med det største alvor. Dei puggar latin. Dei diskuterer uttalen av tyske og engelske ord med høg intensitet. I julestria er det ekstra meg her og ekstra meg der, og så er det julekonsert i Domkirken. Då stiller dei i smoking. Og vi som er familie og vener, stiller opp for å høyra på. Og når far er i kor, då tek mor, eller bestemor og bestefar, med seg ungane på konserten. Neste dag er det fotballcup. Då køyrer far, som står i mannskor, dei same ungane, i tillegg til dei andre i nabolaget, på cup. Og så heiar han alt han kan. På seksåringar som knapt kan handtera ein ball.

Poenget er, vi gjer så mykje rart, vi menneske! Kvar einaste kveld sit det tusenvis av menneske i dette landet heime og les om oppdikta figurar i ein roman. Somme har si fulle hyre med å ikkje grina for mykje i folkebiblioteket sitt eksemplar. Nokre driv det så langt at dei møtes, berre vaksne menneske, for å diskutera romanar og romanfigurar. Andre møtes for å gestalta oppdikta figurar, eller spela teater, som det heiter. Jadå, det finnes folk som tener pengar på slikt. Men det er ikkje dei eg snakkar om. Eg snakkar om dei som aldri tener ei krone. Men på sogespelet stiller dei, med hjelm!

Då eg var litt yngre, hende det at eg for rundt og snakka om dikting og diktarar. Mellom anna Olav Nygard. Nygard er ingen enkel poet å lesa. Han er vel verdt å lesa, men kanskje ikkje folkeeige. Hah. Det spørst nett kvar du er. Eg var på kulturkveld på Osterøy; Nygard er eksklusiv, eg er det ikkje. Men det var altså fullt! Av heilt vanlege folk som brukte kvelden sin på ein ukjend akademikar med eit noko tungt føredrag om Nygard.

Og det er dette som er så fint! Folk fer ut, går på kulturkveld, på korøving, på lesesirkel, på tangokurs, på biblioteket. Folk tek i ferd med å læra seg alskens rare ting på Folkeuniversitetet. Sjå deg rundt neste gong du er på din rare ting. Eller stopp litt neste gong du nesten misser pusten av den fine boka du les. Og tenk på at du er ikkje aleine. Du er midt i kulturen, faktisk, midt i det menneskelege. Hugs så på denne tanken neste gong du blir dritlei av tabloidar og trendbloggar.

Håpar du fekk litt trua no, i januar. Det var det som var tanken.

Posta under Ukategorisert | Kommenter innlegget